Dr. Nil Sarıçiçek

Baş Ağrısı

Çocukluk çağı baş ağrılarının sıklığı, migren belirtileri, ikincil neden şüphesi taşıyan durumlar ve tanıya yardımcı olacak baş ağrısı güncesi anlatılıyor.

Randevu talebi oluştur

Çocukluk Çağı Baş Ağrıları

Sıklığı Nedir?

Baş ağrısı, erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da en sık görülen ağrı nedenlerinden biridir. Küçük yaştaki çocukların bile baş ağrısından yakındığı bilinmektedir. Okul çağı çocuklarında sık görülmekte ve adolesan yaştan itibaren görülme sıklığı artmaktadır. Yedi yaşındaki çocukların %40'ı, 15 yaşındaki çocukların %75'i sık olmayan baş ağrılarından yakınmaktadır. Tekrarlayan veya sürekli olan baş ağrıları içinde migren başta gelmekte olup çocuklarda görülme sıklığının %3-10 arasında olduğu gösterilmiştir.

Cinsiyet Farkı Var Mıdır?

Baş ağrısı yaklaşık 7 yaşına kadar kız ve erkeklerde eşit oranda görülürken, bu yaştan sonra sıklığı kızlarda giderek artmaktadır. Adolesan dönemde kızlarda erkeklere göre iki kat daha sık görülür.

Çocuğumun Baş Ağrısının Nedeni Nedir?

Çocuklarını baş ağrısı nedeniyle doktora getiren ebeveynlerin ilk sorusu genellikle "Beyninde kötü bir şey olabilir mi?" olur. Tekrarlayan veya sürekli baş ağrısı ebeveynler arasında çok sık olmasına rağmen, kendileri bu nedenle hiç doktora gitmemiş olsalar bile çocuklarını getirirler. Bu sorunun yanıtı ancak iyi bir öykü, fizik ve nörolojik muayene, gerekiyorsa tetkikler ve bazen izlem sonucunda verilebilir. Baş ağrısı olan bir çocukta öncelikli hedef, altta yatan bir durumun (ikincil neden) olup olmadığını ortaya koymaktır; bu durum dışlandıktan sonra altta yatan bir nedene bağlı olmayan (birincil nedenli) baş ağrısı teşhisi konulabilir.

Baş ağrısı yakın zamanda başlamışsa, şiddet ve sıklığı giderek artıyorsa, geceleri hastayı uyandırıyorsa, her zaman sabahları oluyorsa, genellikle kusma ile birlikteyse ya da şimdiye kadarki en şiddetli baş ağrısı ise ikincil nedenli baş ağrısı düşünülmelidir. Bu özellikleri gösteren baş ağrılarının nedenleri, beynin kendisinden kaynaklanan olaylar (tümör, kanama vb.) olabileceği gibi, diğer sistemleri tutan hastalıklar da (tansiyon yüksekliği, hormon bozukluğu vb.) olabilir. Bu durumlarda doktorunuz ek şikayetlere yönelik sorular sorar ve genellikle muayenede normal olmayan bulgular saptar. Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında da sıklıkla baş ağrısı olur, ancak enfeksiyon düzeldikçe geçer. Birincil baş ağrıları; migren, gerilim tipi ve diğer özel tipteki baş ağrılarıdır. Bunlar içinde en sık görüleni migrendir.

Migren Belirtileri Nelerdir?

Zonklayıcı tipte, alın-şakak bölgesinde, tek taraflı olan; bulantı, kusma, ışıktan veya sesten rahatsızlığın eşlik ettiği; yürümek, merdiven çıkmak gibi günlük olağan hareketlerle ağrıda artış olan şiddetli baş ağrılarında migren akla gelmelidir. Auralı migrende bunlara ek olarak gözde yanıp sönen ışıklar, cisimlerde büyüme-küçülme, kırık çizgiler, kol ve bacaklarda karıncalanma gibi bulgular görülür. Erişkinden farklı olarak çocukluk çağı migreninde çocuğun uyumak istemesi ve ağrının uykuyla düzelmesi, çift taraflı ve iki saatten kısa süreli olma özellikleri sık görülür. Çocuklar migren ağrısını "çekiçle vuruyorlar" ya da "kafamda bir şey atıyor" gibi ifadelerle anlatabilir. Çocuklarda taşıt tutması, bir nedene bağlı olmayan tekrarlayan baş dönmeleri ve nedeni açıklanamayan kusmalar ile karın ağrıları migrenle birlikte olabilir ya da migrenin öncül belirtisi olabilir. Açlık, belirli yiyecekler, gürültü, sıcak-soğuk, sıkıntı gibi durumlar migren ağrısını tetikleyebilir. Migren hastalarının yaklaşık %80'inde ailede migren öyküsü vardır.

Baş Ağrısının Nedenini Bulmak İçin Hangi Tetkikler Yapılmalıdır?

Mutlaka yapılması gereken bir tetkik yoktur. Öykü ve muayene sonucunda gerekiyorsa tetkikler yapılmalıdır. Beyin tomografisi, beyin manyetik rezonans görüntüleme ve elektroensefalografi, ikincil neden şüphesi olan hastalarda yapılmalıdır. Küçük yaşlardaki çocuklarda (genelde önerilen 3 yaş altı) beyin görüntülemesi şarttır. Ailenin çocuğun baş ağrısı için çok endişe etmesi de bu tetkiklerin yapılması için bir neden olabilir. Klinik olarak ateş, öksürük, burun akıntısı gibi ani başlayan veya alevlenen sinüzit bulguları olmayan hastalarda sinüs filmi çekilmesine gerek yoktur. Göz sorunları, yakın görme sorunları, göz tansiyonu gibi durumlar devamlı veya tekrarlayıcı baş ağrılarına neden olabilir. Baş ağrısı olan çocuklarda göz muayenesi şart olmamakla birlikte, çocuklarda göz ve görme sorunları her zaman kolay fark edilemediğinden, baş ağrısı nedeniyle hastaneye götürülmesi göz muayenesi için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.

Çocuğumun Baş Ağrıları Psikolojik Olabilir Mi?

Bu sorunun yanıtı, hem erişkinlerde hem çocuklarda altta yatan ikincil nedene bağlı baş ağrısı olmadığından emin olunduktan sonra ve izlem sonucunda verilebilir. Sadece psikolojik nedene bağlı baş ağrıları (depresyon, kaygı bozukluğu gibi nedenlerle) olabilir. Daha sık görülen ise, birincil baş ağrısı olan çocuklarda ek olarak bu tip rahatsızlıkların veya bazı kişilik özelliklerinin bulunmasıdır. Çocuklarda okul sorunları ve aile sorunları baş ağrılarıyla birlikte görülebilir. Bunlardan hangisinin baş ağrısına neden olduğu ancak uzman doktorlar tarafından belirlenebilir; bu konuda çocuk psikiyatristleri, aile, çocuk ve öğretmen işbirliği gerekli olabilir.

Çocuğumun Baş Ağrısının Tanısı İçin Doktora Yardımcı Olacak Ne Yapabilirim?

Uzman doktor tarafından değerlendirilip altta yatan bir nedene bağlı olmayan (birincil nedenli) baş ağrısı düşünülen bir çocukta, buna neden olan durum (migren, gerilim tipi baş ağrısı gibi) doğrudan söylenebilir ya da izlem sonucunda ortaya konabilir. Bazı hastalarda farklı tiplerdeki birincil baş ağrıları bir arada görülebilir. Çocuğunuzun baş ağrısı olduğunda tutacağınız bilgiler (baş ağrısı güncesi) tanıda, izlemde ve tedavinin değerlendirilmesinde son derece önemlidir. Günceye tarih, ağrıyı başlatan durum, ağrının geliş zamanı, tipi, yeri, şiddeti, süresi, nasıl geçtiği, okulu ya da aktiviteleri engelleyip engellemediği ve ağrı kesici kullanılıp kullanılmadığı gibi bilgiler eklenmelidir. Ağrıyı başlatan nedenlerin belirlenmesi son derece önemlidir. Baş ağrısı olduğunda çocuğunuzdan kendini nasıl hissettiğini anlatan bir resim çizmesini de isteyebilirsiniz. Bu bilgileri değerlendiren doktorunuz size neler yapmanız gerektiği konusunda yardımcı olacaktır.

Sorularınızı birlikte değerlendirelim.

Randevu al
Baş Ağrısı | Uzm. Dr. Nil Sarıçiçek – Çocuk Doktoru Kadıköy